Aflevering

Thema

Bestek

De eerste ‘messen’ waren van steen en zijn al 6000 jaar oud. Nienke vertelt hoe het bestek zich sindsdien ontwikkeld heeft tot het setje dat we nu kennen. Ontwerpers Mickael Boulay en Anne Ligtenberg maken bestek voor mensen die met het standaard bestek niet uit de voeten kunnen. Een ‘verbeterbestek’ voor mensen met motorische problemen en een bestek voor langzame eters.

Vanaf 21 oktober hier te kijken!

Inspiratie

Smaakbooster!

Lepel, vork en mes. Wie kent ze niet? Je gebruikt bestek om je eten in kleine porties van je bord naar je mond te krijgen. Maar dit bijzondere bestek van Jinhyun Jeon kan veel meer! Bijvoorbeeld je eten een smaakboost geven!

Dat doet deze lepel met bobbeltjes. Als je een hap neemt, dan drukken de bobbeltjes op je smaakpapillen. Daardoor proef je iets anders, of zelfs meer. Je broccoli of toetje smaakt als nooit tevoren!

Misschien ontwerp jij wel bestek waarmee vies eten opeens heel lekker smaakt?

Hondenlepel

Wij slurpen soep met een lepel, maar honden gebruiken hun tong. Bestek wat je altijd bij je hebt, superhandig!

Geniaal hoe een hond zijn tong omgekeerd oprolt en water naar binnen hengelt.

Kijk eens naar tongen van andere dieren, misschien kom je op een goed idee voor je eigen ontwerp!

Stokjes

Design hoeft niet heel ingewikkeld te zijn. Met bijvoorbeeld 2 stokjes kun je ook eten!

Eten met stokjes gebeurt al duizenden jaren. Het begon bij de oude Chinezen. Die braken wel eens een takje van een boom om hete stukjes eten van het vuur te pakken. Dat eten met takjes beviel zo goed, dat de oude Chinezen er speciale stokjes voor ontwierpen: eetstokjes!

Eten met je handen

Messen, vorken en lepels lijken onmisbaar bij het eten, maar het kan ook prima zonder. In Afrika eten ze bijna nooit met bestek. Je kan het eten goed voelen met je handen en met je vingers kom je ook een heel eind.

Bestek is eigenlijk een soort verlenging van je handen. Een vork is een vinger met prikkers, een lepel is een kommetje van je hand, en een mes is gewoon een heel lange, super scherpe tand.

Zou er nog handiger bestek zijn? Ga zelf op onderzoek uit! Hoe eet jij het handigst? Misschien bedenk jij wel een ander goed verlengstuk van je handen!

Bijenbestek

Wat denk je vat dit bestek? De bij gebruikt een soort uitschuifrietje om zich vol te zuigen met honing. Het wordt ook wel ‘zuigsnuit’ genoemd, omdat de bij er normaal nectar mee uit de bloem opzuigt. Best handig, zonder handen!

Slurpen

Lekker je eten slurpend naar binnen werken? Grote kans dat je heel raar wordt aangekeken. Maar wist je dat het in Oosterse landen heel beleefd is om te slurpen aan tafel?  Dit is juist een teken dat het eten je smaakt. En het is een manier om je soep koud te ‘zuigen’. Is het ook handig om te slurpen?

Snavel

Bij een vogel is z’n snavel z’n bestek. Elke vogelsoort heeft weer een andere snavel omdat ze allemaal iets anders eten.

-Een duif heeft een korte, spitse snavel. Je zou ‘m kunnen vergelijken met een pincet. Daarmee kan hij heel precies zaadjes pikken. Zo kan hij tussen de tegels eten oppikken!

-Een roofvogel heeft een hele scherpe snavel. Hiermee kan ‘ie z’n prooi in stukken scheuren. Een soort schaar!

-Eenden hebben tandjes aan de randen van hun snavel. Het modderwater dat ze opslobberen, loopt tussen die tandjes weer weg. Plantjes en beestjes die erin zitten, blijven achter de tandjes hangen en worden lekker opgegeten. Bestek als een soort zeef!

-Een papegaai heeft een sterke, kromme snavel waarmee hij noten kan kraken!

Voor elk soort eten, een andere snavel. Inspiratie voor jouw ontwerp?

Spork

Geen zin om voor een picknick al je bestek mee te nemen? Dan kan je een spork gebruiken: een lepel (spoon in het engels) + vork (fork in het engels) in één!

En rechts zie je bestek voor mensen die niet kunnen kiezen tussen eetstokjes en mes & vork. Weet jij nog een goede bestekcombinatie? Bedenk er ook gelijk een leuke naam bij!

Babylepels

Kleine kinderen kunnen met normaal bestek nog niet de bocht maken naar hun mond. Het bestek is te lang en hun armen zijn te kort! Het eten komt dan naast hun mond terecht. Daarom zijn er speciale babylepels met een bocht ontworpen!

Kijk eens naar je kleine broertje of zusje, kan jij iets geniaals voor hen bedenken?

Mierenlolly

In het maken en gebruiken van bestek zijn wij niet de enige. Apen hebben ook een heel handige uitvinding gedaan. Zoals het gebruik van een stokje om mieren uit een mierenhoop te halen. Van jongs af aan ‘apen’ ze elkaar letterlijk na. Ze leren bijvoorbeeld met een stokje als gereedschap mieren uit een boomholte of mierenhoop te vangen. Lekker…een mierenlolly!

Bestek ontwerptip

Een design tip van ontwerper Mickael Boulay!

“Maak je ontwerp vóór en mét mensen die het gaan gebruiken. Zie de gebruikers van je ontwerp als mede-ontwerpers. Vraag hen om feedback en hulp: dan weet je of je ontwerp nut heeft, mensen helpt en het eten leuker maakt!”

Werk niet alleen: ontmoet mensen, werk met mensen en probeer je idee uit op mensen!

Supersnelle opscheplepel

Wij scheppen ons eten op een bord met opscheplepels, maar een kikker blijft net zolang wachten totdat z’n maaltijd voorbij komt lopen. En dan slaat die toe! Hij gebruikt zijn tong om zijn eten (een heerlijke vlieg) naar binnen te schuiven.

Is je broertje of zusje steeds sneller in het lekkere laatste restje eten opscheppen? Wie weet kan jij deze techniek toepassen in je bestek ontwerp!

Twee-tandige vork

Pas aan het eind van de 16de eeuw wordt er in Nederland voor het eerst met een vork gegeten. In het begin had de vork maar twee tanden, omdat je die gebruikte om bijvoorbeeld kippenpoten van de gemeenschappelijke schotel naar je teljoor (eetplankje) over te brengen.

Vanaf de zeventiende eeuw gingen mensen steeds meer met mes en vork eten en kreeg de vork steeds meer tanden. Zodat je deze ook gevuld met voedsel naar je mond kon brengen, zonder dat  de doperwten er bijvoorbeeld afrolden.

Hoe ziet jouw ideale vork eruit? De vingers van je hand werken trouwens ook erg goed als een vork met vijf ‘tanden

Inzendingen Gallery